Sizin İçin
Hayatta Anlam Bulmak Neden Önemlidir?
Bu yazımda sizlere hayatta bir mana / anlam / amaç bulmak neden önemlidir, bunu anlatmaya çalışacağım. Eski medeniyetlerden beri hayatın anlamının ne olduğu sıkça tartışılagelmiştir. Hayatın anlamının ne olduğuna dair filozoflar, din adamları farklı farklı görüşler paylaşagelmiştir. Peki neden bu konu üzerinde bu kadar kafa yorulmuş? Hayatta anlam bulmaya neden ihtiyaç duyuyoruz? Önce bundan bahsedelim.
Dünya güllük gülistanlık; dertlerin, sıkıntıların, hastalıkların ve ölümlerin olmadığı bir yer olsaydı belki o zaman anlam bulmaya ihtiyacımız olmayabilirdi. Yaşam koşulları, stres faktörleri arttığında hayatta bir anlam / mana bulmuş olmanız dayanıklılığımızı artıracak, bizi daha güçlü kılacaktır. Bize devam etme motivasyonunu sağlayacaktır.
Bunu bir hayal edin: kötü hissediyorsunuz, hayattan zevk almadığınız bir dönemdesiniz. Böyleyken size devam etme motivasyonunu sadece güçlü bir amaç sağlayabilir. Bunu denizdeki can simidi gibi düşünün. Bu can simidi, fırtınalar geçene kadar sizi boğulmaktan kurtarır.
Victor Frankl ve 14 Mart hikâyesi
Konunun daha iyi anlaşılması için size ilginç bir olaydan bahsedeyim. Victor Frankl, Yahudi toplama kamplarında esir düşmüş bir doktordu. Toplama kampından çıktıktan sonra anlattığı ilginç bir hikâye vardır.
Bir gün kamptayken kendisi gibi esir düşmüş Yahudilerden birisi ona bir rüyasından bahseder. Rüyasında 14 Mart’ta toplama kampından kurtulacağını görmüştür. Tanrı’nın bu rüyayı kendisine kasıtlı olarak gördürdüğünü söyler. Ona göre kendisine ilahi bir mesaj veriliyordur.
Bingo. Kampta daha mutludur, diğer esirlere göre daha güçlü görünmektedir; diğer esirler tek tek ölürken kendisi sağlığını mümkün olduğunca korumayı başarmıştır. Gel zaman git zaman takvimler 14 Mart’ı gösterdiğinde işler değişir. Rüyayı gören Yahudi’nin rüyası doğru çıkmamıştır. Kamptan kurtulamamıştır.
Bu zamana kadar kamptan çıkacağı gün olan 14 Mart’ı beklemiştir; 14 Mart’ta Tanrı’nın onu kurtaracağını düşündüğünden zorluklara karşı sabretmiştir. Bunun gerçek olmadığını gördüğünde derin bir hayal kırıklığına uğramıştır. Bir hafta içerisinde de güçten kuvvetten düşer. Kısa süre sonra da ölür. 14 Mart’a kadar gücü kuvveti yerindeyken bir anda durumunun giderek kötüye gitmesi Victor Frankl’a şunu düşündürür:
Yaşamak için bir nedeniniz varsa acılara, yaşam zorluklarına göğüs germe gücünüz ve kuvvetiniz artar.
Victor Frankl’ın gözleminden
Aslında bu konuda çok fazla bilimsel / akademik çalışma yapılmış; bir inanç sistemine sahip olmanın ruh sağlığını korumaya yardımcı olduğu gösterilmiş ve özellikle intihar oranlarını azalttığı gösterilmiş. Tabi ki herkesin değerleri, değer yargıları farklıdır; herkesin hayatta bulduğu amaç farklı olabilir.
Peki anladık: anlam / mana / amaç bulmak ruh sağlığımız ve psikolojik sağlığımız için olmazsa olmaz. Nasıl anlam bulacağız, ne yapmamız gerekiyor? Anlam bulma yolculuğunun en önemli noktası kendini tanımaktır. Kendimizi ne kadar iyi tanırsak ruhumuzun ihtiyaçlarının o kadar farkında olabiliriz. Önerilerim de kendimizi nasıl daha iyi tanıyabiliriz, bunun üzerine olacak.
Sizin için pratik öneriler
Gün içerisinde ara sıra soluklanıp neyi neden yaptığımız üzerinde biraz kafa yormak; konuşmalarımız ve davranışlarımız hakkında düşünmek: “neden öyle yaptım, neden öyle düşündüm?” Zamanla kendinizin daha önce farkında olmadığınız yönlerini göreceksiniz.
Çok klasik olacak ama günlük tutmak. Günlük tutarken direkt duygu ve düşüncelerimizi kâğıda geçireceğimizden ve bunlar zamanla birikeceğinden elimizde kendimizi analiz etmek için bir sürü veri olmuş olacak. Kendimiz hakkında zamanla içgörü kazanacağız.
Hangi başarınız sizi derinden mutlu etti? Neyi yapmak size daha iyi hissettirdi? Hatırladığınız en eski anı ne? Bu gerçekten güçlü fikirler verebilir.
Ünlü isimlerden en çok kime hayranlık duyuyorsunuz, en çok kimden nefret ediyorsunuz? O kişilere hayranlık ve nefret duymanız hangi özellikleri yüzünden? Biraz düşünün.
Hepimiz iltifat almaktan hoşlanırız. En çok hangi iltifatı almak hoşunuza gidiyor? Veya tersini düşünelim: en çok hangi konuda eleştirilmek sizi yıpratıyor? Bu soruların cevapları da yine size kendiniz hakkında fikirler verebilir.
Güvenilir bir test bulabilirseniz MBTI kişilik envanter testi yine kendinizi tanımanız için size yardımcı olabilir. (Test sonucu yanıltıcı olabilir, kendinizi kaptırmayın.)
Bu adımda direkt size bir kitap önereceğim. Kitabın özellikle değerler bölümünün size çok yardımcı olacağını düşünüyorum. Kitabın ismi Mutluluk Tuzağı. Okuduktan sonra düşüncelerinizi benimle paylaşabilirseniz sevinirim.
Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.