Sizin İçin
İmam Gazali
Vaktimi son zamanlarda Gazali’yi araştırarak görüşleri nedir, neleri savunmuş bunları okuyarak geçirdim. Sizlere öğretilerini günlük hayatımızda nasıl kullanabiliriz, bizim hayatlarımıza nasıl bir faydası olabilir kısa ve pratik önerilerle aktarmak istiyorum.
Gazali için ‘akıl’ çok önemlidir. Bir insanı güçlü, kuvvetli yapan akıldır. Aklını, mantığını ön plana almayan, kullanmayan birisi ne kadar zengin olursa olsun ne kadar dışarıdan güçlü gözükürse gözüksün, eninde sonunda kaybetmiştir veya kaybedecektir. Yani nefsin isteklerini akıl süzgecinden geçirmenin bir insan için şart olduğunu ifade eder.
Gazali bizlere her gün kısa bir zaman ayırarak bu zaman diliminde iç muhasebe yapmayı önerir. Olayları, yaşadıklarımızı, verdiğimiz tepkileri ve davranışlarımızı gözden geçirmeyi önerir. Bu duygusal zekayı geliştirir, aynı hataları tekrar tekrar yapmayı engeller.
Her günü son günümüzmüş gibi yaşamanın, zamanın değerini bilmenin öneminden bahseder.
Gazali bir hedef için yola koyulurken sadece hedef odaklı olmamayı, “hedefim için çaba gösteriyorum, çalışkanım, başarılı olmak için çaba gösteriyorum” şeklinde değer yargılarının bilinciyle kendimize olan sevgi ve saygıyı artırmanın öneminden bahseder.
Bir söz, hem ilişkiyi güçlendirebilir hem de tamamen bozabilir. Bu yüzden konuşmadan önce sözlerimizi akıl süzgecinden geçirmek gereklidir. Gazali’nin bize iletişim konusunda bazı önerileri bulunmakta. Dedikodu yapma, yalan söyleme, gereksiz ve boş laflarla zaman harcama, başkasını aşağılayan sözlerden uzak dur. Konuşmadan önce kısa bir süre bekle ve kendine şunu sor: “Bu söz gerçekten gerekli mi, faydalı mı, yoksa sadece konuşmuş olmak için mi konuşuyorum?” Gazali’ye göre çoğu zaman susmak, konuşmaktan daha güçlü bir tercihtir. Dilini kontrol edebilen kişi, hem kendi iç huzurunu hem de ilişkilerini korumuş olur.
Öfke, aklın ve sağlıklı düşünmenin önüne geçer. İnsanı yanlış kararlara, pişmanlıklara ve kırıcı davranışlara sürükler. Gazali bu yüzden öfkeyi yönetebilmenin öneminden bahseder. Öfkesini yönetemeyen kişi hem kendine hem de etrafındakilere zarar verir. Öfkeyi kontrol etmek, iç disiplinin en temel parçalarından biridir.